Genel Bilgiler/Vücut Syvylary

Vücut Syvylary                                                     Hazyrlayan:Prof.Dr.Cemal Çevik   

Akupunktura göre kan dista tutulmak üzere vücutta bulunan bütün organik sivilar biyolojik sivilardir.

Idrar, ter, tükrük, gözyasi, eklem sivisi gibi sivilar biyolojik sivilardir;

Günümüzde bu kabsam içersine hücre içi ve hücrelerarasi sivilar, beyin omurilik sivisi, plevral sivi ve prekardiyal sivilarda katilmalidir.
Olusumlari
Vücut sivilari yediklerimizdeen ve içtiklerimizden olusurlar. Yediklerimiz mideye geldiginde karistrilip bazi islemlerden geçirildikten sonra dalaga geçirirlirler. Dalakta yiyeceklerin saf ve saf olmayan kisimlari ayrilir.

Dalaktan gelen saf kisimda iki farkli yapi vardir: Öz ve Qi. Öz sivi karekterdedir, bu yüzden Yin karekterdedir. Yin özelligi geregi çok yogundur. Besinlerden elde dalakla elde edilen öz, böbreklerden gelen yang enerjisiyle daha da yogunlastirir, kurutur ve aktiflestir.

Yogunlasan ve kuruyan öz deri altindaki bosluklar üzerinden akcigerlere çikar. Qi damarlarda dolasarak kana dönüsürken öz akcigerden nem alarak vücut sivilarina dönüsür.

Öz’ün fazlasi ektra kanallarda dolasarak beyin ve medülla spinalisin olusumunu saglar.

Dalakla besinlerden aritilan öz akcigerlerde nemlendikten sonra vücut sivilarina dönmüs bir sekilde bütün vücuda dagilir.

Sivinin dagitim isini akcigerler aktif bir sekilde yaparlar.

Akcigerler bu saf olan özü siviya çevirdikten sonra disa dogru deriye ve içe asagiya dogru ise iç organlara gönderirler.

Böylece dalakta besinlerden çekip alinan böbrek enerjisyle aktiflestirilmis ve akcigerlerde nemlendirlmis olarak vücut sivisina çevrilmis olur.

Bu islemler bakilarak vücut sivilarinin üretim islemi üç organ tarafinda yapildigini söyleyebilriz.

Dagitim islemi de akcigerle tarafindan üstlenildiginden vücut sivi birikimi seklinde ortaya çikan patolojilerde akcigerlerin özel bir yeri vardir ancak dalak ve böbreklerde tedavide göz ardi edilmemelidir.

Vücutta sivi eksikligi oldugu hallerde böbreklerde depo edilen vücut sivilarinin üretilmesi için salgilanir, dalaga çikar dalakta yogunlasip aktif hale geldikten sonra akcigerlere çikarak nem alip vücut sivilarina dönüsür.

Vücut sivilarina dönüsümde böbrek önemli roller üstlendiginden Böbrek –Yang eksiklikerinde Dalak-Yang eksikligi de olur ve vücutta bazi bölgelerde sivi birikimi gözükür.

Vücut sivilarinin olusumunda görev alan üç organin patolojilerinde vücut sivilarinin dagilimlari bozulur. Bu olayin terside dogrudur; Yani vücut sivilarinin akisinda dagiliminda bir problem oldugunda üç organ veya en azindan onlardan bir veya ikisi etkilenirler.

Mesela vücut sivilarinin tutulumu(retansiyonu) palitasyon gibi kalp problemlerine sebep oluabilir.

Akcigerlerde fazla sivi birikmesi nefes darligina ve öksürüge sebpolabilir.

Vücut sivilarinin atesle buharlasip azalmasiyla akcigerde kuruluk olusur ve bu kuruluk öksürüge sebep olur. Mide normalde yasli bir ortamda olmayi sever. Eger mide de kuruluk olursa bu susuzluga sebep olur. Kalin barsaklarin kurulugu ise kabizlikla sonuçlanir.
Mesaneden saf olanlar tekrar emilerek bir kismi yukariya çikarken bir kismi ise vücudun disina ter olarak gönderilirler. Geride kalan saf olmayanlar ise idrar olarak disariya atilirlar. Kalin barsakta da saf olanlar tekrar emildikten sonra yukariya dogru çikarlar, saf olmayanlar ise gaita halinde atilirlar.
Vücut sivilarinin görevleri
Vücut sivilari sivilik özelliginin geregine uygun olarak görev yaparlar. Bu özellik geregi, çözücü olarak görev yaparlar, kayganlik saglarlar ve ortama nem saglarlar. Eklemlerde glikoz aminoglikanlar seklinde su tutarak vizkozite olusturup kikirdaklar üzerine binen yükü yayarlar, diffüzyonla kanin olamadigi yerlerde beslenmeyi saglarlar. Bu görevlerden ikisini özellikle belirtmekte fayda vardir: besleyicili özelligi ve nem verici özelligi. Iç organlarin, deriyikillari, kaslari, saçlari nemlendirirler. Gözyasi olarak gözleri, nazal akinti olarak burunu, tükrük olarak agizi islatirlar, onlara nem saglarlar. Kemik iligi, beyin, eklemler bu sivilarin etkiledigi yapilardir.
Organlarla iliskileri
Her Zang organin ilgili oldugu bir vücut sivisi vardir. Mesela kalbin ilgili sivisi terdir. Burun akintisi akcigerlerle, gözyasi karacigerle, tükrük dalakla, salya böbreklerle iliskilidir.

Bu sivilarin her birisinin ilgili organlarin etkileriyle olustuguna inanilir.Bu inancin altinda söyle gerekçeler vardir.Her organ bir delikle vücut disina açilir ve bu deliklerin bir sekilde sivilarla iliskileri vardir.

Organ la ilgili oldugu delige akcigerleri örnek olarak alarakkonuya yaklasim saglayacak olursak; burun akcigerlerin disariya açilan kapisidir, burun akintisi burunu nemlendirdiginden akcigerin bir sivisi olarak kabul edilir. Akcigerlerde ates tutulmasi sonucu su buharlasarak tükenir, bu burun sivisini azaltarak burunda kuruluga sebep olur.

Burun sivisnin normal akisini akciger qi’si saglar. Eger akciger qi eksikligi veya yön degisikligi varsa burunda sivi birikimi sonucu nazal obstrüksiyonla beraber sulu burun akintisi olur.
Göz yasi akisinin kontrolü karacigere aittir.Göz yasi karacigere ait bir sivi olarak kabul edilir. Üç organ araciligiyla üretildikten sonra karacigere gelebn sividan gözyasi olusur. Karaciger Yin’i veya karaciger kani eksik olursa yeteri kadar göz yasi üretilemeyeceginden gözlerde kuruluk olusur. Karaciger ve meridyenleri rüzgardan ve isidan etkilenerek göz yasi sivisi eksikligine sebep olabilirler.

Ayni patolojik eteknlerden böbrekte karacigerle beraber tutulmus olabilir.
Kalp terle ilgili bir organdir. Ancak terin akciger mide ve böbreklerle de iliskisi vardir.

Vücut sivilarindan olan ter kanin önemli bir komponentidir.

Kalp kani yönettiginden terde kalbe ait bir sivi gibi kabul edilir.

Eger kalp yangi düsük olursa kalpte qi’nin sivilari kana dönüstürme ve damarlarda dolastirma ve damarlarin içinde tutma gücü azalir, vücut sivilari artmaya baslar, artan bu vücut sivilari disariya atilir ve böylece asiri terleme olur. Eger kalp Yin eksikligi olursa o zaman geceleri Yin hakimiyeti kurulamaz, gerçek veya yalanci Yang etkinliginin artmasindan terleme olusur.

Bu terleme fazla olan atesi uzaklastirmaya yöneliktir.

Kalp Yang eksikliginde ise gündüzleri Yang hakimiyeti yeteri kadar kurulamaz, Yin hakimiyeti olur. Kalp sivi yönetimi bozulur, sivilarin kana dönüsme etkinligi ortadan kalkar. Kanda biriken sivi (kalp sivsi) ter olarak disariya salinir. Kalbe patolojik sogugun girmesi böyle bir terlemeye sebep olabilir.
Dalak agiza açilir. Agiz sivisinin en önemli olusturanlarinda olan tükrükler dalagin yönettigi sivilar olarak kabul edilir. Dalaktan gelecek olan sivilarin yukari çikamamasi sonucu agizda tükrük azligi ve kuruluk olur. Dalak qi düzensizliginde agizdan fazla miktarda ,agizin disina tasan tükrük olusur.
Böbreklerde agiz sivilarinin olusumunda görevalirlar. Böbrek meridyeni dil kökünde sonlandigindan böbreksivis oraya ulasir. Böbrek Yin’i eksik olursa dilde agizda kuruluk olur. Agizdan yapiskan bir salyanin akmasi böbreklerle ilgilidir.