Kalp sendromlari eksiklik,fazlalik ve eksiklik- fazlalik sendromlari
olmak üzere üç grup altinda toplanabilirler.
Eksiklik sendromlari basligi altinda kalp-qi eksikligi, kalp-Yang eksikligi,
Kalp kan eksikligi ve Kalp-Yin eksikligi sendromlari yer alir.
1-Kalp qi eksikligi
Ana belirtileri
-Çarpinti(palpitasyon),
-Yorgunluk,
-Bos nabiz
- Genel qi eksikligi belirtileri(çarpinti,ekzersizde nefesin yetmezligi,
terleme, yorgunluk, soluk yüz),bos nabiz)
Kalp qi eksikliginin en temel (kardinal) belirtisi çarpintidir. Çarpinti
hafif ve arada sira olabilir.
Etiyolijisi
1- Kan kaybi : Kronik kan kayiplarindan sonra kalp Kan eksikligi olusur
sonra kalp qi eksikligi olusur.
2- Emosyonel : Özellikle üzüntü, akcigerleri etkileyerek indirekt olarak
kalp-qi eksikligine sebep olur.
Tedavi
H-5, P-6, UB-15, Ren-17, Ren-6 ,bütün noktalar güçlendirici etki yapmak
için kullanilir. Eger akli yaristirilmak istenirse o zaman H-5 yerine
H-7 kullanilir.
Noktalarla ilgili açiklama.
H-5 kalp qisini kuvvetlendirir.Kalp Luo noktasidir. P-6 noktasi kalp
qisini güçlendirir, üzüntüden gelen qi eksikliginde özellikle faydalidir.
UB-15, kalp qisini güçlendirir. Ren-17, qinin toplanma noktasidir.
Üst sanjiaoda qi yi güçlendirir bu arada kalb qi sini de güçlendirir.
Ren-6, bütün vücudun qisini güçlendirir.Özellikle kronik hastaliklar
sonucu olusan genel qi eksikligyle beraber olan kalp qi eksikligini
gidermede kullanilir.
2- Kalp Yang eksikligi
Kalp Yang eksikligi içersinde muhakkak kalp-qi eksikligi olur.
Ana belirtileri
- Çarpinti,
- Özellikle ellerde olmak üzere extremitelerde sogukluk hissi,
- Derin nabiz,
- Genel qi eksikligi belirtileri (çarpinti, ekzersizde nefes yetmezligi,
yorgunluk ,terleme,soluk yüz)
Yorum.
Kalp Yang eksikligi kalp-qi eksikligiyle beraber olur. Kalp Yangi eksik
oldugunda extremiteleri isitmak için defensiv qi extremitelere gönderilemez.
Yang eksikliginden dolayi kalp qi yi gögüste dolastiramaz, hareket
ettiremez, gögüste qi stagnasyonu olusur ve bunun sonucu gögüste dolgunluk
hissi olusur. Beyaz-parlak yüz tipik yang eksikligi belirtisidir. Dile
yetri kadar kan gönderilemediginden soluktur. Dil de sivilar nakledilemediginden
dil islak ve siskindir. Derin ve zayif nabiz kalp-Yang eksikligi belirtisidir.
Ileri durumlarda nabiz düzensizdir, tekrarlayici bir sekilde yavaslar
ve durur.
Etiyoloji
- Kalp qi eksikligini olusturan sebepler(kronik kan kaybi, üzüntü9
- Kronik böbrek Yang eksikligi(Böbrek Yangi bütün Yanglarin anasidir)
Tedavi
H-5,P-6, UB-15, Ren-17, Ren-6,Du-14
Bu noktalara(H-5,P-6 hariç ) moxa uygulamasi yapilir. Ren-17 gögüsteki
sikintiyi giderir. Ren-6 hem böbrek hem kalp Yangini güçlendirir.Du-14
moxa ile beraber Kalp Yangini kuvvetlendirir.
2.1. Kalp Yanginin kollapsi
Bu durum kalp yanginin asiri eksikliginde ortaya çikar. Klinik belirtileri
Kalp-Yang eksikliginin daha abartili seklidir.
Ana belirtileri
-Dudaklarda siyanoz,
-Extremitelerde sogukluk
- Asiri terleme
- genel qi eksikligi belirtileri(çarpinti, nefeste yetmezlik, zayif
ve yüzeysel solunum, yorgunluk, soluk yüz, terleme)
-ileri derecesinde koma
Etiyoloji
-Kronik ve ileri derecede böbrek Yang eksikligi(Asiri seksüel aktivite,
uzun süreli yogun çalisma, kronik hastaliklar)
Tedavi
Tedavide Yang ortaya yeniden çikarilmaya, suur döndürülmeye ve terleme
kesilmeye çalisilir. Asiri terleme kalbi sürekli zayiflatir, ter ile
defensiv ki kaybedilir, defensiv qi kaybi Yang kaybina ve sivi kaybi
Yin ve kan kaybina sebep olur.
Ren-6, Ren-4, Ren-8,Du-4, St-36, P-6, UB-23, Du-20, Du-14, UB-15
Bütün noktalar uyarilir, moxa kullanilabilir.
Noktalarla ilgili açiklama.
Ren-4, 6, 8 noktalari Yang qiyi yeniden ortaya çikarmak için kullanilir.
Bu noktalarla terleme de durdurulur. Du-4 moxa ile berber Böbrek-Yangini
güçlendirir. St-36 ve P-6 kalp Yangini güçlendirirler. UB-23 Böbrek
Yangini güçlendirir. Du-20 bütün Yang kanallarinin birlseme noktasidir.
Yangi ortay çikarir, resütasyonu gelistirir. Du-14 ve UB-15 beraberce
kalp-Yangini güçlendirirler.
3-Kalp Kan Eksikligi
Kalp kani yönetir. Dokulara ve organlara kan gönderme isi kalbre aittir.
Klap kani ayni zamanda kendisine de gönderir. Eger bir kan eksikligi
varsa kalbin kendisine yeteri kadar kan gönderilemez. Bu durumda kalp
kendi kitlesinde ibaret olan Yinini gerektigi kadar besleyemz. Kalp
Yininin içersinde yer alan akil da yetersizlige düsen kalp Yininden
yeteri kadar cevap alamadigindan akil fonksiyonu azalir, bazi ruhsal
rahatsizliklar ortaya çikar. Bu tablo koroner kalp hastaliklarina karsilik
gelebilir. Bu hastalarin koroner damarlarindaki atherom plaklari dolaysiyla
olusan daralmalar yüzünden kalp yeteri kadar kanlamaz, zaman zaman gögüs
agrilari, çarpintilar olusabilir. Bu sendromun Kalp qi eksikligi sendromlarindan
farkliligi sendromun daha çok aklin fonksiyonu ve ruhsal olaylarla ilgili
belirtiler vermesidir. Çarpinti Kalp-kan eksikliginde geceleri ve istirahat
halinde gelebilir, Kalp qi eksikliginde çarpinti daha çok gündüz saatlerde
ve ekzersizle beraber ortay çikar. Dizzines genel olarak kan eksiklginin
genel belirtisidir.
Ana belirtiler
-Palpitasyon(çarpinti), insomniya, rüya ile bozulan uyku, hafiza zayifligi,
düsüncede küntlük, soluk dil ve dudaklar, dizzines, anksiyete
Etiyoloji
-Dalak qi eksikligi,
-Anksiyet ve uzun süredir devam eden endise hali akli bozar, depresse
eder, ve kalp kan eksikligne sebep olur,
-Asiri kanamalar(dogum esnasinda oldugu gibi),
Tedavi
Tedavide kalp güçlendirilir ve akil sakinlestirilir.
Noktalar
H-7, P-6, Ren-4,14,15, UB-17,20.
Noktalarla ilgili açiklamalar
H-7, kalb kanini kuvvetlendirir ve akli sakinlestirir kalbin sedasyon
noktasidir.H-7 kalbin Yuan (Kaynak)noktasidir, bu yüzden kalp kanalinin
ana noktasidir.Diger noktalardan ortalama olarak iki misli daha güçlüdür.Hem
uyarici hem yatistirici özelliklere sahiptir, stimülasyonlarinda sedasyona
egilim gösterir. Çogu kez luo noktasiyla(H-5) beraber kullanilirlar.
P-6 , kalp qisini güçlendirir, akli sakinlestirir. Ren-14,15 kan kanin
güçlendirirler,akli sakinlestirirler özellikle anksiyete de etkindirler.
Ren-4, UB-17 ,20 . kani kuvvetlendirirler.
4-Kalp Yin eksikligi
Kalp Yin eksikligi Kalp Kan eksikligi olmadan ortaya çikmaz, bu yüzden
kan-Yin eksikligi belirtilerinin arasinda Kalp-kan eksikligi sendromuna
ait belirtiler bulunur. Orta yastaki kisilerde gözükür.
Ana belirtiler
-Çarpinti,
-Mental rahatsizlik,
-Sicaklik hissi,
-Elmacik kemiklerinde sicaklik,
-Orta çizgide derin çatlagi olan soyulmus kirmizi dil.
-Kalp kan eksikligine ait genel belirtiler; insomniya( Kalp Yin eksikliginde
kisi uykuya zor varir, gece boyunca uyanir durur), rüya ile bozulan
uyku, anksiyete, hafiza zayifligi.
-Avuç içlerinde ,ayak tabanlarinda ve gögüste sicaklik hissi agizda
kuruluk, bogazda kuruluk, -gece terlemeleri.
Etiyoloji
-Uzun süreli endise, anksiyete, emosyonel faktörler, fazla is hayati
Yin qisini bitirirler.
-Sicak ülkelerde exteriyör isinin vücuda girerek vücut sivilarini tüketiriYin
eksikligi olusturabilir.
Tedavi
Tedavide Kalp- Yinini ve Böbrek Yinini kuvvetlendirmek üzerine yogunlasilir.
Akilla ilgili parametreler varsa akil sakinlestirilir.
H-7, P-6, Ren-4,14, 15. H-6.Sp-6, Kid-7, Kid-6
H-6 uyarildiginda gece terlemelerinde etkindir. Kid-7 ,H-6 ile beraberce
kullanilir terleme(gece terlemeleri) tedavilerinde.
Tablo.1. Kalp qi,Yang, kan,Yin eksiklikleri esndromlari belirtiltilerinin
karsilastirilmasi.
Qi eksikligi Kalp-Qi eksiklig Kalp-Yang eksikligi Kalp-Kan eksikligi
Yin-Kan eksikligi ortak belirtiler Kalp Yin eksikligi
-Yorgunluk,
-Nefes yetmezligi,
-Soluk yüz,
-Bos nabiz,
-Soluk dil -Yorgunluk,
-Nefesde yetmezlik,
-Soluk yüz,
-Bos nabiz,
-Soluk dil,
-çarpinti -Yorgunluk,
-Nefes yetmezligi,
-Soluk yüz,
-Zayif nabiz,
-Soluk dil,
-Çarpinti,
-Titreme,
-Soguk extremiteler,
-Gögüste tikaniklik -Soluk, anlamsiz yüz,
-Soluk dil,
-Choppy nabiz,
-Ortak belirtiler
-Çarpinti,
-Hafiza zayifligi,
-Insomniya,
-Rüya ile bozulan uyku,
-Anksiete,
-Ince nabiz(zayif) -Yüz kizarmasi(Malar flush),
-Isi hissetme,
-Yüzen ,bos nabiz,
-Soyulmus, kirmizi dil
-Ortak belirtiler
Kalp hastaliklarinin Fazlalik sendromlari,Kalp-Ates Blazing, Balgam-Ates
harassing kalp,Balgamla örtülmüs akil, KalpKan Stagnasyonu gibi tiplere
ayrilmaktadir.
1-Kalp-Ates Blazing
Ana belirtiler,
- Çarpinti,
- Dilde yaralar,
- Susama,
- Üzeri sari kapli, kirmizi dil,
Bu sendromda kalp atesinin gerçek fazlaliligi söz konusudur. Yin eksikligiyle
ortay çikan içi bos kalp atesinden farkliligi ates fazlaligiyla ilgili
bütün belirtilerin azami siddette olmalaridir. Mesela nabiz dolup tasan
hizli bir nabizdir. Sicaklik hissi kuvvetli, yüz kirmizidir; Dil kirmizi
olup uç kismi daha da kirmizidir, dilin orta hattinda kökünden ucuna
kadar uzanan çatlak mevcuttur ve üzeri sari bir tabaka ile kaplidir
.Ates fazlaligindan dil de yaralar olusmustur ,bu yaralarin etrafi da
kirmizi olup oldukça agrili olabilirlerhttp://www.ankaraakupunkturdernegi.org. Agizda aci tat vardir. Ates
grubunun tadi olan bu tat atesin asiriliginda ortay çikar. Mental huzursuzluk
ve ajitasyon, insomniya, koyu idrar ve idrar da kan gözükebilir. Kan
kalpteki atesin ince bagirsaklari tutmasiyla olusan oligürinin kristal
yogunlugunu artirmasiyla olusan tahristen olabilir.
Kalp teki fazla ates mental rahatsizlik olusturabilir.Sahis Yin eksikligiyle
ortaya çikandan daha bozuk ve daha ajitedir.
Insomniya gece vakti atesin akli etkilemesinden dolayidir, hasta siklikla
rüyalar dolaysiyla uyanir,rüyalar genelde rahatsiz edici ates ve uçma
ile ilgili rüyalardir. Yüz kirmiziligi Kalp Yin eksikliginde sadece
elmacik kemikleri etrafinda iken bu sendromda bütün yüzü kaplamistir.
Etiyoloji
1- Emosyonel problemler sebep olabilir. Uzun süreli sürekli endise ,
kronik anksiyete ve depresyon kalp atesini arttirir. Uzun süreli emosyonlar
qi stagnasyonuna sebep olurlar, yillar süren qi stagnasyonu atese dönüsür.
Uzun süreli depresyonda olanlar görünüs olarak bir eksiklik belirtisi
içersinde görünseler de kalp atesleri yüksek olabilir.
2- Karaciger atesinin kalbe yükselmesiyle kalp atesinin artmasidir.
Kizginlik, öfkelilik hali karaciger atesini arttirir ,artan bu ates
ise kalbe ulasarak kalp atesini arttirir.
Tedavi
Tedavide hedeflenen sey kalbin atesinin temizlenmesi ve aklin sakinlestirilmesidir.
Tedavide kullanilan noktalar.
H-7,H-8, H-9, Ren-15, Sp-6,Kid-6
Noktalar azaltici etki verecek sekilde uygulanir.
Yorumlar
H-8,9 kalpten atesi uzaklastirirlar. H-7 akli sakinlestirir,Ren-15 akli
sakinlsetirir ,isiyi uzaklastirir.Sp-6 ve Kid-6 uyarici sekilde kullanilirlar,
Yin etki ortaya çikarmak için.
Tablo.2. Kalp atesi parlamasi ve kalp Yin eksikligi sendromlarinda
belirtiler
Kalp Ates inin alevlenmesi
- Bütün yüzde kizariklik
-
- Agizda aci tadin olmasi
- Koyu renkli idrar
- Dil sari kapli
- Nabiz ,tam dolu ,tasan nabiz Kalp Yin eksikligi
-Elmacik kemiklerinde kizariklik(Malar Flash)
-Agizda aci tat yok
-Normal renkte idrar
- Dil üzerinde kaplama yok
- Yüzen içi bos veya çok ince, zayif nabiz
2-Kalbi yoran balgam-ates sendromu
Bu fazlalik sendromunda atesle beraber kalbte tikanma olusturan balgamin
varligi söz konusudur. Balgam bilindigi üzere vücut sivilarinin geregi
gibi dagitilamamasindan ortaya çikan sivilarin katilasmis halidir. Sivilarin
dagitilmasindan birinci derecede sorumlu olan organ dalak oldugundan
bir dalak qi eksikligi durumuyla karsi karsiyayiz demektir. Dalak qi
eksikligi ile biriken sivi kalp atesinin artmasinda dolayi da daha hizli
buharlasarak katilasmakta balgama dönüs hizi artmaktadir. Bu durumda
kan çikis delikleri balgam diyebilecegimiz katilasmis sivi ürünüyle
kapatildigindan kalp fonksiyonlari bozulmakta ve kendisine de yeteri
kadar kan gönderemediginden aklin beslenmesi bozulmakta ve organik rahatsizliklara
ek olarak mental rahatsizliklar ortaya çikmaktadir.
Ana belirtiler
- Mental bozukluklarin bütün sekilleri,
- Üzerinde yapiskansari kaplama bulunan kirmizi dil,
Genel belirtiler
- Çarpinti, agizda aci tad, insomniya, rüya ile bozulan uyku, irkilmeye
meyil,anlamsiz konusmalar, mental konfüzyon, aceleci, düsüncesiz, umursamaz
davranislar, insanlara vurmaya ve azarlamaya meyil, kontrol edilemeyen
gülmeler, aglamalar,ajitasyon, birilerine bagirmak, mental depresyon,
ve küntlük, ileri durumlarda afazi ve koma.
Etiyoloji
1- Ileri derecede emosyonel problemler ve depresyon qi stagnasyonuna
sebep olur, üzu sürede stagnasyon atese döner. Klap atesi artmis olur,
2- Fazla miktarda sicak ve yagli yiyecekler tüketilmesi ates ve balgam
olusturur,
3- Disardan gelen sicakligin perikardi tutarak kalbi indirekt olarak
etkilemesi.Bu isi sonradan inreiyöre dönüsebilir.
Tedavi
Kalp atesini uzaklastirmak, balgami çözmek,akli sakinlestirmek.
Noktalar
P-5,7. , H-7,8,9., Ren-12,15., UB-15, 20., St-40,Sp-6, Liv-2,3., GB-13,15.,Du-24
Ren-12 ve UB-20 uyarilmali digerleri inhibe edilmelidir.
Noktalarla ilgili açiklamalar
P-5 balgami çözer, isiyi uzaklastirir , P-7, isiyi uzaklastirir, akli
sakinlestirir,
Ren-15 Akli sakinlestirir,
UB-15 kalp atesini temizler,
Ren-12, dalagi kuvvetlendirir, balgami çözer,
St-40 balgami çözer,
Sp-6 balgami çözer ,akli sakinlestirir,
Liv-3 , akli sakinlsetirir, atesi baskilar(atesi asagi çeker, vücudun
yukari kismindan uzaklastirir),
Liv-2, atesi baskilar(Liv-3 gibi),
Du-20 komada suuru yerine getirir,
GB-13, ve Du-24 akli sakinlestirir,
GB-15 akli sakinlestirir, mental dengeyi olusturur(mani ve depresyon
arasindaki geçislerde).
3-Akli tikayan balgam
Bu sendrom yukaridaki sendroma çok benzer ancak bu sendromda kalp delikleri
balgamla kapatilmis olmakla beraber kalpte ates bulunmaz. Çocuklarda
mental retardasyonun ve konusma bozukluklarinin sebebi olarak gözükür.
Yetiskinlerde rüzgarin balgamla beraber olarak etkileyerek olusturdugu
koma , paraliziler ve afazi de bu sendromun hastaliklaridirlar. Mental
konvülsiyonlar, letarjik stupor, suur kaybi, kalbin ve dolaysiyla aklin
tikanmasiyla olusurlar. Balgam kalbin dile açilmasini önlaer. U yüzden
dilin hareketini önler, bu yüzden afazi olusur. Dil üzerinde kayici-yapiskan
bir kaplama vardir.
Ana belirtileri
Mental konfüzyon, bogazda hiriltili ses, afazi.
Etiyoloji
1- Çocuklarda yapisaldir,
2- Büyüklerde fazla yagli, islenmemis yiyeceklerin alinmasi balgam olusturur.Bu
yanlis beslenmeye emosyonel faktörlerde istirak eder.
Tedavi için balgami çözerek kalp deliklerini açmak amaçlanir.
H-9, P-5, UB-15, 20., St-40, Du-26, Ren-12, Du-26,
Noktalarin görevleri
H-9 kalbi temizler, delikleri açar, P-5 kalpten balgami söker, Bu sendromun
ana noktasidir. UB-15 özellikle çocuklarda balgami uzaklastirmakta etkindir.
Çocuklarin intellektüel kapasitelerini arttirir ve konusmalarini kolaylastirir.St-40
balgam çözer.
Du-26 suur kapaliysa açmak için kullanilir. Ren-12 ve UB-20 dalagi kuvvetlendirerek
balgami çözmek amaciyla kullanilir.
Kalp Kan stagnasyonu
Hem eksiklik hem de fazlalik seklinde gözükebilen bir sendromdur. Eger
Kalp Yanginda veya Kalp Kaninda bier eksiklik varsa sendrom eksiklik
seklinde gözükür.Eger kalp atesi sonucu olsursa fazlalik sendromu seklinde
gözükür. Her iki seklin de ortak belirtisi gögüs agrisidir.Sendrom anjina
pektorise denk geliyor gibi gözükmektedir. Agri Yangqinin eksikliginde
gögüste kan hareket edememesinden bu bölgede kan birikmesi ile ortaya
çikar. Dudaklardaki siyanoz ve ellerdeki sogukluk kalp kaninin yüze
ve ellere ulasmamsindan dolayidir. Nabiz dügme seklindedir, bir yerde
yavaslayip durduktan sonra çalismaktadir. Daha çok Kalp Yang eksikligi
seklinde göstermektedirhttp://www.ankaraakupunkturdernegi.org
Ana belirtileri
- Gögüs agrisi(kalp bölgesinde),
- Dudaklarda ve tirnaklarda siyanoz,
- Morarmis dil.
Tedavi
Kan akisini düzenlemek, stazi kaldirmak, Kalp-Yangini güçlendirmek,
akli sakinlestirmek
Noktalar
P-6, P-4, H-7, Ren-17, UB-14, UB-17, Sp-10, Kid-25
Atak esnasinda ve ataklar arasinda bütün noktalar azaltici etki için
kullanilirlar.
P-6 bu sendromda ana noktadir. Gögsü açar, kalp kanini düzenler. P-4
akumulasyon(Front mu noktasidir. Akut ataklarda agriyi gidermek için
kullanilir. H-7 akli sakinlestirir. Ren-17 gögüste qi ve kani düzenler,
gögüste toplanan qinin dolasimini saglar. UB-14 kalp kaninin düzenler.
UB-17 kani düzenler. Sp-10 kani düzenler. Kid-25, gögüste kan ve qiyi
hareket ettirmek için kullanilir. Sayet Kalp-Yang eksikligi Böbrek Yang
eksikligiyle beraber giderse kullanilir