AKCY?ER SENDROMU
Akcigerler qi’yi ve solunumu yöneten organlardir. Eger akcigerler qi’yi
etkin bir sekilde kullanamazlarsa genisleyerek asagiya dogru hareket
edemezler. Solunun islevini yerine getirilebilmesi için kaciger içi
basincinin disaridaki hava basincindan daha düsük olmasi gerekir. Akciger
içi basincinin düsürülmesi ise ancak akcigerlerinin genisleyerek hacimlerinin
artirilmasiyla olur. Akcigerlerin genislemesi hem yanlara dogru hem
de asagiya dogru olur. Bu yanlara dogru genisleme ve asagiya dogru inme
hareketinin yapilmasi bir enerjiyle söz konusu olur ki bu enerji havadan
alinana oksijenle gidalardan alinana özün etkilenmesiyle ortay çikan
qi ‘dir. Akcigerler havadan oksijeni alirlar, dalak ise besinlerden
özü alir. Öz ve oksijen böbrekler araciligiyla qi’ye çevrilerek gögüs
qi’sini olustururlar. Olusan bu qi akcigerleri de içersine olmak üzere
bütün gögüs içi organlarinin faaliyetlerinin(Yang) yürütülmesini saglar.
Akciger qi’sinden türeyerek bütün vücud cildinin altindaki vücut sivisinda
dolasan Savunucu qi’yi olusur. Savunucu qi cildin nemli ve sicak kalmasinda
ve dis etkenlere karsi vücudun savunmasinda görev alir. Derideki porlarin
açilip kapanmasini yönetir. Akcigerler deri araciligiyla disariya uzandiklarindan
dis ortamla direkt temas halinde gibidirler. Bu yüzden dis patojenik
faktörlerden kolaylikla etkilenerek akcigerlerle ilgili sendromlara
ait basagrisi, vücud agrilari, sogugu sevmeme, burun akmasi, burun tikanikligi
vs gibi belirtileri olustururlar.
ETIYOLOJI
Dis patojenik faktörler, iç patojenik faktörler, gidalar, emosyonel
faktörler ve yasam tarzi akciger hastaliklarina sebep olurlar.
Dis patojenik faktörler
Akcigerlerde patoloji olusturan dis faktörler patojenik , soguk, sicak,
rüzgar, nem, kuruluk gibi faktörlerdir. Bu faktörlerin bazen sadece
biri çogu kez ikisi berberce akcigerleri etkilerler. Soguk-rüzgar ve
sicak- rüzgar ikilileri akcigerlerde en fazla hastalik olusturan ikililerdir.
Gidalar
Gidalar akcigerlerin görevleri üzerinde oldukça etkilidirler. Fazla
miktarda soguk ve ham yiyeceklerin yenmesiyle iç nem olusur. Ham ,islenmemis
yiyecekler dalagi yorarak iç nem olusmasina sebebiyet verirler. Dalakta
uzun süre kalan nem balgama çevrilir. Ancak dalak olusan bu balgami
akcigerler gönderir. Balgam dalakta üretilir ama akcigerlerde depolanir.
Astimli hastalarin akcigerlerinde nem-balgam birikim oldugundan bu hastalarin
özellikle soguk ve soguk tabiatindaki besinleri yemeleri yasaklanir.
Süt, peynir, tereyagi gibi besinler akcigerlerde balgam birikmesine
sebep olabilirler.
Emosyonlar
Akcigerde patolojik degistiren duygusal durum üzüntü ve endisedir. Uzun
süren üzüntü qi’yi dagitip , tüketip azaltirken, uzun süreli endise
qi’nin stagnasyonuna sebep olur.Uzun süren üzüntü hem sol(kalp nabzi)
hem de sag elin(akciger) distaldeki nabizlarini zayiflatir.
Yasam tarzi
Günümüzde bedenen çalisan insan sayisi, ve bedenen yapilan is aktivitesi
düsmektedir. Sürekli olarak masa basinda oturup is yapanlarda, masa
basinda oturarak okuyup yazanlarda gögüsün üzerinde hareket etmeyi engelleyici
bir durum oldugundan nefes alip verme bunun sonucu akciger qi’si zayiflar.
Akciger sendromlari fazlalik ve eksiklik sendromlari olarak iki gruba
ayrilirlar.
Fazlalik sendromlari
1-Akcigerlerin soguk-rüzgarla tutulmasi sendromu,
2-Akcigerlerin Sicak-rüzgar ile tutulma sendromlari,
3-Akcigerlerin soguk-su ile tutulma ile olan sendromlari,
4-Acigerlerin nem-balgamla tikanmasi sendromu,
5-Akcigerlerin sicak balgamla tikanma sendromu,
6-Akcigerlerin balgam-sivi ile tikanma sendromu
Eksiklik sendromlari
1-Akciger-qi eksikligi sendromu,
2-Akciger-Yin eksikligi sendromu,
3-Kuru Akciger sendromu
Fazlalik Sendromlari
1. fazlalik sendromu(Akcigerlerin atesi tutma sendromu):Akcigerlerin
soguk-rüzgarla tutulmasiyla olusur. Il etkilenen akcigerin disa uzantisi
olan Savunucu –qi’dir. Dis soguk ile Savunucu qi arasindaki mücadeleden
ates olusur. Ancak patojenik faktör çok kuvvetli degilse veya reaksiyon
vermiyorsa ates yükselmesi olmaz. Soguk akciger sistemini tikar, ve
akcigerler asagiya inmezler, bu yüzden öksürük olusur, tikanmis veya
akan burun öksürüge eslik eder.Oksipital bas agrisi, vücut agrilari,soguga
tahammülsüzlük olusur. Savucu qi kaslari isitamaz. Yüzen bir nabiz,
dilde ince beyaz bir kaplama vardir.
Klinik belirtiler
Öksürük, kasinmali bogaz,tikanmis veya akan burun,burundan akan mukus
açik beyaz renkte,sogugu sevmeme,oksipital basagrisi, vücut agrilari,
dil beyaz kapli,Yüzen nabiz(distalde)
Tedavi
Sogugu uzaklastirmak akcigerlerin fonksiyonlarini düzeltmek tedavinin
esasini olusturur. Noktalar. Lu-7, UB-12, Du-16.
Noktalarla ilgili açiklamalar:
- Lu-7, Soguk-rüzgari uzaklastirir, akcigerlerin genisleme görevlerinin
yerine getirilmesinde
- UB-12 Dis patojenleri uzaklastirir,
- Du-16 rüzgari uzaklastirir,
2. Fazlalik sendromu.
Akcigerlerin sicak- rüzgar tarafindan tutulmasi
Akcigerler external olarak iklim sartlarina maruz kalirlar. Burada rüzgar
ve sicak beraberce akcigerleri isgal ederler. Klima ve kaloriferle olusturulan
suni sartlarda akcigerleri etkilerler. Isgal sonucu savunucu qi’nin
akisi engellenir ve kaslari isitmasi engellenir, soguk –rüzgarda oldugu
gibi bu sendromda da sogugu sevmeme hali vardir. Exteriyör isi vücut
sivilarini buharlastirarak azalttigindan susama hissi ortay çikar, bogaz
agrisi olusur. Dil burada da beyaz kaplidir,ancak uzun sürdügünde sari
kapli olur.
Klinik Belirtiler
Öksürük, ates, sogugu sevmeme, bogaz agrisi, tikanmis ve sari mukuslu
akan burun,basagrisi,vücut agrilari,hafif terleme, susama hissinin olmasi,
tonsillerin sismesi
Tedavi
Akcigerlerden sicakligi uzaklastirarak görevlerini yerine getirmesi
için uygun ortam saglamak.
Noktalar: LI-4, LI-11, Lu-11,Du-14,UB-12DU-16,GB-20
Noktalarla ilgili açiklama
LI-4,11 exteriyör isiyi uzaklastirirlar, Lu-11 özellikle bogaz agrisi
ve tonsillerin sismesiyle ilgili olarak etki yapar, Du-14 atesi temizler,UB-12,
Du-16, 20 rüzgari uzaklastirirlar.
3.Akcigerlerin su-rüzgar tarafindan tutulmasi
Bu sendromda rüzgar, nem ve soguk üçlüsü dis patojenik etkenler olarak
akcigerleri tutarlar.
Diger iki sendromdan farki akcigerlerin su metabolizmasini düzenlemedeki
etkilerinin bozulmasidir. Bu bozulma sonucu fasiyal ödem olusur. Dil
kayici özellikte, beyaz kapli.
Klinik belirtiler
Yüz ve gözlerde aniden sisme, bu sismenin dereceli artarak bütün vücuda
yayilmasi, öksürük, sogugu sevmeme,nefessizlik,
Tedavi
Soguk uzaklastirilir, nem çözülür,rüzgar uzaklastirilir.
Noktalar: Lu-7, LI-6, LI-7,LI-4,UB-12, Ren-9,UB-13.
LU-7 ve LI-4 eksteriyör faktörleri uzaklastirir, akcigerlerin görevlerine
dönmelerini ve su geçislerini saglar. ,LI-6 su geçis yollarini açar,
LI-7 kalin bagirsagin akümülasyon noktasidir acil sartlarda kullanilir,
UB-12,13 akcigerlerin açilp genislemelerini saglar, Ren-9 su pasajlarini
çözer
