Spor hekimli?inde akupunkturun yeri nedir ?

Binlerce yyldan beri insanly?a ?ifa da?ytan akupunktur metodu günümüzde yeni yeni alanlarda ba?aryly sonuçlar vermektedir. Bilindi?i gibi akupunktur kronik a?rylarda, romatizmal hastalyklarda,cilt hastalyklarynda,akci?er ve üst solunum yolu hastalyklarynda, ilaç ve uyu?turucu ba?amlylyklarynda ba?ary ile uygulanmaktadyr. Son yyllarda akupunkturun spor hekimli?i ve sporcu sa?ly?y üzerindeki olumlu etktileri gündeme gelmi?tir.

Bilindi?i gibi masaj sporcunun kaslarynda metabolik yykym ürünü olan laktik asidinn atymlymyny hyzlandyryr, kaslaryn spasmyny çözer, kaslarda kan dola?ymyny artyryr.

Akupunkturun ise sporcu üzerindeki etkileri psikomlojik ve mental sahadan kas-iskelet sistemine kadar de?i?ik seviyelerde gözlenmi?tir. Sporcu performansyny artyrycy etkileri ?öyledir :

1- Akci?er solunum kaapasitesini artyrycy etkisi. Yapylan klinik deneylerde akvci?er soluunm kapasitesini 5 15 artyrdy?y ispatlanmy?tyr.

2- Gerek merkezi gerek periferik mikrosirkülasyonu artyrycy etkisi

3-Psikolojik etkisi :cesaret verici, umut verici etkisi

4- Fiziksel ve mental yorgunluk belirtilerini baskylayycy etki.

5- Duyu organlarynyn fonksiyonlarynyn en üst seviyeye çykmasy. Görme, i?itme duyusunun daha mükemmel çaly?masy,mental faaliyetlerin ve dikkatin en üst düzeye çykmasygibi etkileri vardyr.Zihinsel uyanykly?y artyryr,refleksleri güçlendirir.

6- Kas iskelet yapysy üzerinde tendonlary sa?lamla?tyrycy, kas gücünü artyrycy,kemik yapyyy destekleyici etkileri vardyr.

7- Spor yaralanmalarynda kas ve tendon a?rysyny keser,omuz,diz ayak bile?i gibi önemli eklem a?rylary kulak akupunkturu uygulamasy ile kolayca kesilebilir.Travmaya u?ramy? dokularyn iyile?mesini hyzlandyryr. Yyile?meden sonra egzersizle ortaya çykan ve sporla artan a?rylary baskylar.

Akupunktur doping midir ? Pek çok Baty ülkesinde antrenörler takymlarynyn performansyny daha fazla yükseltmek için akupunkturdan yararlanyyorlar. Akupunkturda vicuda dy?arydan herhangibir kimyasal madde verilmedi?i için doping testlerinde kan ve idrarda yasak bir maddeye rastlanmaz.Onun için akupunktur yasalara aykyry olmayan bir performans artyrycydyr denebilir.Ülkemizde de sporcularyn akupunkturdan yaralanarak spor müsabakalarynda daha ba?aryly olmalary mümkündür.

Investigation into the possibilities of using ear acupressure for increasing the pain threshold during athletic training

Au: Tekeo?lu Y, Adak B.

American Journal of Acupuncture 1996.

Bu çaly?mada 60 sa?lykly gönüllü randomize olarak iki grub olu?turarak kulakta ayak ba? parmak somatik noktasyna akupressor yaptyktan sonra ayak ba? parma?yndaki a?ry e?i?indeki yükselme algometre ile ölçülmü?tür.

Akupressor yapylan grubta ayak ba?parma?ynda a?ry e?i?i anlamly derecede yükselmi?tir.

Bu çaly?ma sonucuna göre akupressör atletik yaralanmalarda akut ekstremitelerde a?rynyn hafifletilmesi için ve travmaya kar?y dayanyklyly?y artyrmak için kullanylabilir.

Diz osteoartriti olgularynyn rehabilitasyonunda hastalaryn kilo vermesini sa?lamak için akupunktur ba?aryyla uygulanmy?tyr(37).

?i?manlyk son yyllarda estetik görünüm ve do?urdu?u sa?lyk problemleri yönünden ele alyndy?ynda önemli sa?lyk sorunlarynyn ba?ynda gelmeye ba?lamy?tyr. Eri?kin bir ?ahysta cm olarak ifade edilen boy uzunlu?undan 100 çykartylmasy ideal vücut a?yrly?yny verir. Mesela 170 cm uzunlu?unda olan bir ki?inin ideal a?yrly?y 70 kg dyr. Ydeal a?yrly?yn % 10 a?ylmasy ile ?i?manlyk synyryna girilmi? olur. O halde 77 kg yn a?ylmasy bu synyra girildi?ini gösterir. Bu verilen ideal kilo hesaplama yöntemi kabaca hesaplamada i?imize yarar. Her ki?ide ideal kiloyu belirleyen faktörler de?i?iktir. Herkes yukaryda veriler synyrlar içinde olmaly diye bir kural yoktur. Kalytsal faktörler, ya?, do?um, geçirilen hastalyklar, kullanylmakta olan ilaçlar ve daha bir sürü neden ki?inin ideal kilosunu etkiler. ?i?manly?yn beraberinde getirdi?i birçok sa?lyk problemleri var. Bunlaryn birkaçy:

a- Her iki ki?iden birinin hayatyny kaybetti?i önemli hastalyklara yakalanmasyna yol açar.

b- Yüksek tansiyon (hipertansiyon), kan ya?lanmasy (hiperlipidemi), damar sertli?i (arteriosikleroz), koroner infarktüs, diabet (?eker hastaly?y), hiperüremi gibi hastalyklara yol açar.

c-Artroz (bel, boyun, kalça, diz eklemi kireçlenmesi), bel ve boyun fytyklary.

d- Depresyon ve toplumdan uzakla?ma.

e- Ya?am süresini kysaltyr.

?i?manlyk tedavisi sonuca ula?ylmasy kolay tedavilerden de?ildir. Çok yönlü bir sorun oldu?u için hastanyn psikolojik yapysy ve di?er çevre faktörleri de i?in içine girer. Tedavide akupunktur yanynyda egzersiz, diyet uygulanabilir. Diabetli (?eker hastaly?y), kortizon türü ilaç almakta olanlar, anemisi ( kansyzlyk) olanlar ve yo?un radyoterapiye girenler, bazy tür vitaminleri alanlar kolayca kilo veremezler. Çoçuk ya?ta kilolu olanlar da akupunktur uygulamasyndan çok yararlanamazlar. Bunlar haricindeki hastalaryn % 87 de olumlu sonuç alynyr.

Y.Y.Ü Typ Fakültesin de ?imanlaryn kilo vermesi için klinik uygulamaly ve bilimsel normlarda kar?yla?tyrmaly çaly?malar yapylmaktadyr. Bu çaly?malardan bir kysmy Ystanbul Ulslararsy Akupunktur Kongresinde tebli? olarak sunulmu?tur. Ayryca kan ya?lary (Lipid ve kolesterol seviyesi) yüksek olan hastalarda da akupunktur uygulamasy yapylmy?tyr. Bu çaly?ma sonuçlaryna göre akupunktur kan kolesterol ve lipidlerini dü?ürebilmektedir. Bu bulgular bilim dünyasynda epey yanky yapacak türderdir. Örne?in bu çaly?ma 1995 Bulgaristan YCMART akupunktur kongresinde tebli? olarak kabul görmü?tür. Peki tedaviye giren hastalar ne kadar zamanda ne kadar kilo verebiliyor ? Fakültede 200 hasta üzerinde yapylan uygulamalar sonuçlary istatistiki olarak de?erlendrilmi?tir. Buna göre e?er bir ki?inin tedaviye mani bir hali yoksa 20 seans lyk uygulama sonucunda 5 ile 15 kg arasynda kilo verebilmektedir. Yani bir ba?ka deyi?le hastalar haftada 250 ile 750 gr arasynda kilo vverebilmektedir. Bu yirmi seans uygulamanyn ortalamasydyr. Bu sonucu hastalaryn % 85 alabilmekteyiz. Peki tedaviye mani te?kil eden haller nelerdir ? Hastanyn kendisinde ?eker hastaly?y (Diyabet) olmasy, kortizonlu veya hormonlu ilaçlar kullanyyor olmasy, di?dolgulary, bazy tür a?ry kesiciler akupunkutr tedavisinin etkisini yava?latyr. Yani böyle ki?ilerde etki yava? ve az olarak ortaya çykar.

Akupunktur hakkynda en çok spekülasyon yapylan konularyn biride budur. Acaba eskisinden daha my çok kilo alyrym? Ben zayyfladyktan sonra kilomu muhafaza edebilirmiyim? gibi birtakym sorular akla gelebilir. Fakat bu konuda çok ?ey duyabilirsiniz. Bunun çözümü çok basittir. Yine akupunkturla. Kula?a takylan bir kalycy i?ne kula?ynyzda 6 ay bir yyl kalabiliyor. Bu i?ne sizin bu süre boyunca tekrar kilo almanyzy engelliyor. Çünki akupunktur i?tah merkezini reset yapyyor yani bir çe?it i?tah regülasyonu yapyyor. Metabolizmayy regüle ediyor. Bu nedir ? Yani metabolizmayy hyzlandyryyor. Ya? dokularynyn mobilize olmasy ile ya?laryn moleküler olarak atylmasyny sa?lyyor. Bir süre tedavi altynda kalan bünye bu yeni duruma aly?yyor. Kendisini bu yeni duruma göre ayarlyyor.

Yukaryda bahsetti?im kalycy i?ne kilo veren ki?iler kullanabilir ve kulakta 6 ay bir yyl kalyr. Bu i?nelerin altyn yada gümü?ten olanlary var. Kullanan doktor un tercihine göre seçilir. Kalycy i?ne bantsyz, flastersiz kulakta durdu?u için çok kullany?lydyr. Yltihap riski yok denecek kadar azdyr.1989 yylynda yapty?ymyz bir bilimsel çaly?mada haftada bir yapylan kulak akupunkturu uygulamalary ile kilo vererek zayyflamy? olan hastalaryn tedaviden sonra bir yyl süre ile tekrar ne kadar kiloyu geri aldyklaryny takip ettik. Hastalary iki gruba ayyrdyk. Bir gruba hiç koruyucu i?ne kullanmady. Ykinci grub ise bu bir yyl boyunca koruyucu i?ne kullanmak isteyen hastalardan olu?uyordu. Sonuçta koruyucu i?ne takan grubta geri kilo alamynyn takmayan gruba göre anlamly derecede dü?ük oldu?unu tespit ettik.

Büyük, bilateral, multil enfarkt olmayyp tek hemisferde küçük çaply lezyonlary olan strok hastalarynda erken dönemde uygulandy?ynda çok iyi etkisi oldu?u ileri sürülmü?(32).

Bir di?er çaly?mada da periventriküler motor alanlary dy?ynda (bu alanlar çok sayyda desendan piramidal yollary içerir) lezyonu olan strok hastalarynda ilk üç ayda ve bilhassa ilk 36 saatte uygulandy?ynda çok etkisi oldu?u rapor edilmi?tir.

Hemiplejide akupunkturun etkinli?i çaly?ylmy?tyr. Bir çaly?mada akupunkturun strok hastalarynda koordine motor fonksiyonu geri kazandyrdy?y ve postural kontrolü düzeltti?i ileri sürülmü?tür. Wong ve ark tarafyndan yapylan bir randomize grup çaly?masynda strok hastalaryna ikinci haftadan itibaren elektro-akupunktur uygulamasynyn etkin oldu?u vurgulandy(35).

In a study made by Johnson et al. they randomized 78 patients with severe hemiparesis of the left or right side within ten days of stroke onset. 40 to a control group receiving daily physical therapy and occupational therapy 38 to a group that they treated with acupuncture(sensory stimulation) twice a week for ten weeks. Patients given acupuncture(sensory stimulation) recovered and to a greater extent than the controls. The mechanism underlying the effect of acupuncture on the treatment of stroke patients is not understood at this time. Research from China has suggested that needle acupuncture on the scalp increases cerebral blood flow in stroke patients. Omura stimulated St 36 on the paralized leg in stroke patients and observed an increase in cerebral blood flow. Chen and Erdmann stimulated GV 26(on the upper limb) in rats and observed an increase in tissue oxygenation to the frontal cortex areas bilaterally. Thus results of above studies suggest that acupuncture may increase cerebral blood flow. and circulation. Additional research with acupuncture in the treatment of paralysis due to stroke appears warranted. These studies would be especially valuable if conducted in combination with regional cerebral blood flow monitoring.

To study the effect and mechanism of electrical stimulation in treating spasticity, EA was used on acupoints LI 4, Lu 10, St 36, Bl 57. The short term application of high frequency EA(100Hz) produced an immediate antispastic effect in contrast to low frequency EA(2Hz). After application of high frequency EA two times a day for three months the antispastic effect was stable. Recent experimental results showed that EA may release dynorphin from the spinal cord in humans. We infer that by enhencing the production of dynorphin in CSF, high frequency EA decreases the exitability of the motor neurons in the anterior horns through the kappa opiate receptors, thus ameliorating the muscle spasticity of spinal origin.

A study made by Umlauf the efficaccy of the long term application or modified YNSA was verified in 58 children, aged 1-1.5 years, with predominantly perinatal CP. These patients suffered from various degrees of motor and psychic disturbances whose severity and dynamics had been followed up before ini?tiating the therapy and it’s course by specialized centers of childrens neurology. In course of long standing treatment it also enables the positive influencing and preventing muscular and tendineous contractures.
Another study made by Stockert. The author concluded that the very onset of treatment combined with vojta therapies in CP may be concidered helpful in children.

A study made by Ziyal. It was presented in the 1.st National Congress of Acupuncture in 1989 in Ystanbulhttp://www.ankaraakupunkturdernegi.org The author had tried the theurapeutic effect of acupuncture in muscular distrophy patients. But this study hasn’t been done in a controlled manner. We need further studies in PMD to evaluate the effect of acupuncture.

If acupncture is helpful for the healing of Bell’s palsy is still controverial . We need more comprehensive clinical studies in Bell’s palsy with acupuncture.

Akupunktur sinir dokusunda rejenerasyon hyzyny artyryyor. Hayvan deneylerinde siyatik sinir lezyonlarynda elektro-akupunktur uygulanan grupta sinir rejenerasyon hyzy % 14-30 daha fazladyr(33).

Farelerde medulla spinalis yaralanmalarynda post-travmatik birinci saatte uygulanana elektro-akupunktur(EA) posttravmatik sekeli azaltyr(34).

Cheng tarafyndan yapylan bir çaly?mada spinal kord yaralanmaly hastalarda temiz aralykly kateterizasyonla beraber uygulandy?ynda akupunkturun nörojenik mesane fonksiyonlaryny düzenlemede plasebo grubuna göre süreyi kysaltty?y ortaya konmu?tur(36).

Acupuncture may accelerate healing of trumatized peripheral nerve. This is also a controversial topic. We need further studies on it.