• Tanım
• Akupunktur ve Plasibo

Alternatif tedavi uygulamaları; diğer bir görüşe göre alternatif tıp, biomedikal toplumun çoğunluğu tarafyndan genellikle kullanılmayan veya tavsiye edilmeyen bir grup tıbbi tedavi uygulamalaryna verilen isimdir.

Alternatif; bilimsel yöntemlerle etkinliği kanıtlanmamış, konvansiyonel ise diğer bir ifadeyle Ortodoks tıp; etkinliği veya güvenilirliği bilimsel yöntemlerle kanıtlanmış tedaviler bütünüdür. Ortodoks tıbbın uyguladığı bazı tedavi yöntemleri (fiziksel, diyet, psikoterapi ve farmakolojik tedavi) paramedikal kişilerce ve etkinlikleri gerçeğinden daha abartılarak uygulanırsa bunlar da alternatif tedaviler kulvarına girerler.

Alternatif tıp uygulamalarının ortaya çıkmasynda politik, sosyal, tarihi ve kysmen bilimsel faktörler rol oynar.

Günümüzde modern toplumlarda bile hastaların alternatif uygulamalara müracaatı hiç de azımsanacak bir oranda değildir. Amerika Birleşik Devletleri'nde yapılan bir çalışmada Amerika'lıların üçte biri bu yöntemlere başvuruyor. Özellikle bel ağrıları, baş-boyun ağrıları, artrit, yumuşak doku ve eklem romatizmaları ve medulla spinalis yaralanmaları ve felçlerde bu daha çok görülüyor. Bu grubu oluşturanlar 25-40 yaşlarında, eğitimli ve gelir durumu iyi olan Amerikalılardır.

Avusturalya’da yapylan bir çalışmada jüvenil romatoid artrit hastalarının %70’nin alternatif yöntemlere başvurduğu belirtiliyor.Wainapel tarafından hastalarının alternatif tedavilere baş vurmasını araştırmak üzere yapılan bir çalışmada bu hastalaryn %29.1’nin son bir yıl içinde bir ya da birden fazla türde alternatif tedavi yöntemlerine müracaat ettikleri ortaya çıkmıştır. Hastalar en çok masaj, şiropraktik, mineral tedavileri ve akupunktur gibi uygulamalary tercih etmiş ve hastaların %53’ü tedavilerden yararlandığını ifade etmiştir.Modern tıp uygulayıcıları herhangi bir ümit vaad eden tedavi yöntemi ya da ilacı kontrollü klinik çalışmalara tabi tutarak etkinliğini araştırırlar. FAZ I, FAZ II, FAZ III çaly?malaryndan sonra bir ilaç yada tedavi yönteminin etkinli?i kanytlany? olur.

FAZ I : Hayvan deneylerinde ilacyn farmakokineti?i ara?tyrylyr
FAZ II: Gönüllü deneklerde etkinlik dozunun alt ve üst synyrlary tespit edilir.
FAZ III: Belli hastalyklardaki etkisi randomize, kontrollü, çift kör ve çok merkezli çaly?mlarda çok sayyda hasta üzerinde gözlenir

 

Bir alternatif yöntemin alternatifler listesinden çykyp konvansiyonel yöntemler listesine girebilmesi için bir sürece ihtiyaç vardyr. Bu süreç söz konusu yöntemin bilimsel kurallar çerçevesinde ve etik olarak( kontrollü, randomize, grup çaly?malary vs.) etkinli?inin ve güvenilirli?inin ispatlanmasydyr.

Oysa alternatif uygulamalarda etkin bir kontrollü klinik çaly?ma yoktur. Di?er çaly?macylara y?yk tutacak geçerli klinik kayyt tutulmaz. FAZ çaly?malary çok masrafly ve düzenli programly bir çaly?ma ile gerçekle?tirilebilmektedir.

Alternatif tedavilerin bilimsel yöntemlerle etkileri kanytlanyncaya kadar hasta üzerinde gösterdi?i etkiler plasebo etki ile açyklanabilir. Plasebo etki iki olasy teorik mekanizma ile gerçekle?ir:

1. Conditioning (?artlanma)
2. Learned expectancy (Ö?renilmi? beklenti)

Bu bölümün iki amacy vardyr: Hekimleri yeri geldi?inde bu alternatif tedavileri tarty?abilecek düzeyde bilgi sahibi yapmak. Ykincisi; bahsedilen tekniklerin etkinli?i ve güvenilirli?i konusunda ve bu konuda yapylmy? çaly?malary içeren literatür konusunda bilgilendirmektir.Bu alternatif yöntemler hakkynda bilgi sahibi olan bir hekim hastalaryyla konuyu tarty?acaktyr ve tekni?in potansiyel etkisi söz konu oldu?unda ve güvenilir bulundu?unda mevcut tedavi protokollerine böyle bir alternatif yöntemi eklemeyi dü?ünecektir.Günümüzde hyzla geli?en enformasyon teknolojisi sayesinde hekimler eskiden ula?ylmasy güç olan bilgilere kolayca ula?arak alternatif tedavileri hem aralarynda tarty?abiliyorlar hem de yöntemle ilgili bilimsel verileri elde ediyorlar.Ancak uygulanan yöntemin hasta üzerindeki klinik etkileri çok dikkatli bir ?ekilde çe?itli parametrelerle ölçülmeli, veriler kayda geçirilmeli, yöntemin güvenilirli?i ve yan etkileri tespit edilmeli. Bu kayytlar yapylanlaryn bilimsel literatüre aktarylmasy için çok yararly olacaktyr. Sonuçlar cesaret verici ise teknik ba?kalary tarafyndan da uygulanacaktyr.Son yyllarda alternatif tedavilere olan ilgi hyzla artmy?tyr. Kas iskelet sistemini etkiliyen ve romatizmal türdeki hastalyklar maalesef kronik seyirli, sakatlyk byrakycydyr. Konvansiyonel tedaviler de birçok yan etkiye sahip olup hastalaryn semptomatik yakynmalaryny tam olarak ortadan kaldyramady?y için hastalar ucuz, güvenilir, basit ve etkin alternatif tedavilere yönelmektedir.Alternatif yöntemlere müracaat Dünyanyn her tarafynda görülen bir olgu olup herhangi bir etnik, sosyal ve ekonomik gruba özgünlü?ü yoktur. Toplumda genel prevelansy % 6 dan % 73’e kadar de?i?im göstermektedir.MacLennan Avusturalya’da 15 ve üzeri ya? grubunda 3004 ki?iyle bir toplum çaly?masy yapmy?tyr. Bu çaly?maya göre son 12 ay içinde alternatif yöntemlere müracaat orany % 49 ve bunlaryn % 21’de alternatif uygulama yapan birini son 12 ay içinde ziyaret etmi?tir.MacLennan AH, Wilson OH, taylor AW. Prevelance and cost of alternative medicine in Australia.Lancet 347: 569-573,1996.NewYork’ta rehabilitasyon ünitesine müracaat eden hastalaryn % 29’u alternatif tedavilere müracaat etmi?tir.

Wainapal SF, Thomas AD, Khan B. Use of alternative therapies by rehabilitation outpatients. Arch Phys Med Rehabil. 79:1003-1005,1998

Bir ba?ka çaly?maya göre fibromiyalji hastalarynyn % 93’ü, di?er romatizmal hastalaryn % 63’ü alternatif tedaviler kullanmy?tyr.

Pioro-Baisset M, Estadiale SM, Fitzcharles MA. Alternative medicine use in fibromylgia syndrome. Arthritis Care Research 9:13-17, 1996.

ALTERNATYF TEDAVY NEDYR ?

Tybbi tedavinin üç tipi vardyr:

1. Etkinli?i ve güvenilirli?i bilimsel yöntemlerle (randomize, kontrollü, kör çaly?malarla) kanytlanmy? tedaviler
2. Etkisiz ve güvensiz oldu?u kanytlanmy? yöntemler
3. Hakkynda yeterli bilimsel veri bulunmayan ve henüz soru i?aretleri bulunan tedavi yöntemleri.

Alternatif tedaviler geçerlili?i modern typ tarafyndan kabul edilmeyen yöntemler olup etkili, etkisiz, güvenli, güvensiz ya da bu yönden konumlary henüz belirlenmemi? durumda olabilirler.Ancak bununla beraber modern tybbyn uygulady?y tüm yöntemler de etkinlik yönünden kanytlanmamy?tyr (Örn: tonsillektomi, balneoterapi, laser tedavi, bio-feedback, vs). Bu baky? açysyndan hareketle tüm medikal tedavi yöntemleri ayny taviz vermez, katy bilimsel kriterlere göre de?erlendirilmeli.

Bir ba?ka baky? açysy ile modern baty tybbynyn yetersiz kaldy?y bazy alanlarda alternatif yöntemleri kabul etmemekte direnmesi, ayak sürümesi; onu alternatif, kabul edilmez, güvensiz kulvarynda byrakmasy, ekonomik ve sosyal nedenler etkili olabilir.

American Collage of Rheumatology (ACR) 1998 alternatif tedaviler bildirgesi

Bilim adamy tarafsyz olur ve hiçbir ?ey mümkünsüzlü?ün içinde ebedi kalamaz. Pozitif ve deneysel bilimin prensiplerine göre alternatif yöntemler kesin olarak inkar edilemez ve takibe alynmalydyrlar.ACR alternatif tedavilere ilginin fazla oldu?u gerçe?i kar?ysynda, alternatif tedavilerden fayda beklentisi olan hastalar ve bu alanda çaly?an hekimlerin rehberli?e ve yardyma ihtiyacy oldu?unu ve bu konudaki sorumlulu?unu kabul ediyor.

Sonuç olarak ACR bilimsel yöntemlerle etkinli?i ve güvenilirli?i kanytlanmy? tedavilerin modern tybbi uygulamalaryn arasyna alynmasyny ancak bu gruba girmeyenlere dikkatle yakla?ylmasyny öngörür. Esasynda bilimsel tybbyn amacy belirsizliklerin cevabyny bulmaktyr. Özellikle bazy tedaviler konusundaki belirsizliklerin varly?y hasta kitlesini ve hekimleri rahatsyz eder. ACR bunu anlyyor ve pozitif bilimin bu noktada etkin olaca?yna inanmaktadyr

FOLKLORYK ETNYK GELENEKSEL UYGULAMALAR

Dünya Sa?lyk Örgütü’nün (WHO)geleneksel typ uygulamasy tanymy ?öyledir:Fiziksel, mental ve sosyal bozuklu?un tedavisi ya da önlenmesi için çe?itli toplumlarda yazyly ya da sözlü olarak nesilden nesile aktarylan bilgi ve pratik uygulamalaryn tümüdür.AyurvedaYüzyyllardyr ve nesiller boyu Hindistan’da dinsel, büyüsel, mistik ve ampirik ilaç tedavilerinin kary?ymy uygulamalardyr. Son zamanlarda en bilinen ?ekli Maharishi Ayurvedadyr.NaturopatiDiyet, fitotterapi, vitamin, mineral ve biyokimyasal bile?ikler, egzersiz, masaj ve manuplasyon gibi yöntemleri kombine olarak veya seçerek kullanyr. Daha ziyade romatizmal hastalyklaryn semptomlaryna yönelik tedavilerdir. Acy biber, balyk ya?y, selenyum, E vitamini, çinko, bakyr, flavanoidler ve fenilalanin naturopatlaryn kullandy?y kimyasal made ve bile?iklerdendir. Bu uygulamalaryn bazylarynyn a?ry ve romatizmal hastalyklardaki etkileri bilimsel çaly?malara konu olmu?tur.Homeopati

Dilüe edilmi? bitkisel ekstre ve di?er maddelerin dü?ük dozlarda hastalara uygulanmasy yöntemidir. Çe?itli ara?tyrmacylar homeopatide uygulanan ekstrelerin romatoid artrit, fibromiyalji ve osteoartrit hastalarynda randomize çaly?malarla etkinli?ini ara?tyrmy?lar. Ancak anlamly bir klinik iyile?me bulamamy?lardyr(5).

AKUPRESSÖR

Y?ne yerine aku-pointlere ve meridyenlere basynç uygulama tekni?idir.

Nörolojik hastalyklarda etkisi bilinmiyor. Y?neye kar?y rölatif kontrendikasyonu olan hastalarda uygulansa da noktaya i?ne uygulanmasynyn etkisi çok farklydyr. Japonya’da Shiatsu denen akupressor yöntemi di?er masaj tedavileri arasynda geçer.

REFLEKSOLOJY

Nokta masajy tedavisidir. Bu konsepte göre el ve ayaktaki bazy bölgeler iç organlarla ba?lantylydyr. Bu bölgelerin masajy oralardaki sorunlary giderir. Nörolojik hastalyklarda etkisi bilinmiyor. Genel durumda düzelme ve kendini iyi hissetme gibi olumlu duygulary do?urabilir.

Daha güncel modifikasyonlar Vojta tedavisi gibi yöntemler olup pediyatrik nörolojik hastalyklar, Down sendromu, serebral palsi ve geli?me kusurlary ve hemiplejide uygulanyr.

UYGULAMALI KYNEZYYOLOJY

Kaslaryn spesifik organlarla ili?kisi oldu?u ve bir kasyn o organ ve sistemin genel durumunu yansytty?yny kabul eden tany ve tedavi yöntemidir. Zayyf ve güçlü kaslaryn test edilmesiyle tany konulur. Diyet, spinal manüplasyon ve aku-point masajy gibi bir takym teknikler tedavide kulanylyr. ?iropraktik ve osteopatlaryn kullandy?y bu yöntemle muskuloskeletal problemler, eklem sorunlary ve disfonksiyonlar tedavi edilir.

HYPNOZ

Psikosoyal bozukluklar ve semptolary üzerine etkili oldu?u için rehabilitasyon hastalarynda depresyonu, anksiyeteyi gidermede yardymcy olur. Hastanyn fiziksel geli?mesini hyzlandyryr. Bazy çaly?malarda hemipleji ve nörolojik hastalyklarda etkinli?i vurgulanmy?tyr(54).

MEDYTASYON

Meditasyonun rehabilitasyon hastalaryndaki etkinli?i hemen hemen hiç ara?tyrylmamy?tyr. Bir olgu sunusunda 30 ya?yndaki bir hemiplejik hastada meditasyonla hastanyn ba?ymsyz olarak yürüdü?ü anlatylyyor. Ancak bu iyile?me strok sonrasy bir yyl içinde görülen spontan iyile?me ile çaky?makta.(59).

Meditasyonun kolesterol azaltycy etkisi stroktan korunmada risk faktörlerine kar?y kullanylabilir. Bir ya?ly bakym evinde 3 yyl boyunca meditasyona alynan grubtan hiç kimse ölmedi?i halde kontrol grubundakilerin %32’si ölmü?tür(60). Kafa travmaly hastalarda meditasyonun yeri ve etkisi bilinmiyor.

DUA ve SPYRÜTÜEL ?YFA

Burada duanyn herhangi bir dini sisteme ba?ymly olmayan zihinsel bir proses olarak etkilerinden bahsedilecektir. Hayvan deneylerinde, fare, mantar, bakteri, fungus, flagella, bitki ve tohumlarda, eritrositler ve kanser hücrelerinde etkileri oldu?u bildirilmi?tir. Ancak çaly?malaryn metodlary yetersizdir.

Koroner yo?un bakym ünitesindeki hasta grubunda yapylan bir çaly?mada (randomize, çift kör çaly?ma); dua edilen grupta antibiyotikler ve endotrakeal entübasyon gereksinimi, pulmoner ödem olu?umu sykly?y azaldy.

EVCYL HAYVAN TEDAVYSY

Literatür verilerine göre hastalaryn hayvanlarla ili?kisi hastaya sosyal yönden (toplum ili?kilerini geli?tirme), fiziksel olarak (kan basyncynda dü?me ve kardiyak riskte azalma), psikososyal olarak (iyimserlik ve kendine güven artmasy) yararly olur.Hayvan tedavisinin kullanyldy?y di?er bir alan bel a?rylary, musküler distrofi, spinal deformiteler, multipl sikleroz, parapleji, serebral palsi gibi hastalaryn ata bindirilmesidir. Ata binme yürüyü?e benzer tarzda sa?a sola salynym hareketleri yaptyryr. Aktif olarak at idare etmek fizyoterapik egzersizlere benzer etki yapar ve koordinasyonu artyryr.

Ancak tedavide hayvanlaryn kullanylmasy zoonoz hastalyklarynyn bula?masyny kolayla?tyrabilir. Bu yönden hayvanlar a?ylanmaly ve iyi bir kontrolden geçirilmelidir.

Yoga: Hindistanda do?an bir metottur. Sanskritçede Yoga Allah’la birle?mek anlamyna gelir. Baty’da en çok bilinen ?ekli Hatha Yogadyr. Fiziksel gücü, gev?emeyi, fleksibiliteyi artyrmak için kulanylyr. Bir kaç saniyeden birkaç dakikaya kadar süren pozisyonlarda kalynyr. Solunum teknikleri, meditasyon yoga ile birlikte uygulanyr. Batydaki çaly?malar kan basyncyny ve kolesterol seviyesini dü?ürdü?ünü gösteriyor (72).

Psikolojik destek sa?lar, kronik yorgunluk sendromunda gücü ve enerjiyi artyryr.

BYOENERJY UYGULAMALARI

1979’da ABD’de tanymlandy. Bu görü?e göre insan enerjisi alany beden dy?yna do?ru yayylym gösterir. Uygulayycynyn parmak ve elleri bir sensor gibi i?lev görerek hastanyn organyndaki problemi tespit eder. Sonra elleriyle yapty?y ritmik hareketlerle kozmik enerjiyi hastanyn vücuduna aktaryr. Uygulamada vücuda temas edilmez veya edilebilir. Bu yöntem Dünya üzerinde 30 ülkede ö?retiliyor(75).Qi-GongQi; vital enerji, Gong; i? disiplini, beceri kelimelerinden türetilmi?tir. Uygulamada amaç vücuttaki vital enerjiyi (Qi) dengeleyerek hastalyklary tedavi etmek veya önlemektir.Internal Qi-Gong uygulamasynda ki?i kendi çabasyyla solunum, vizualizasyon ve bazy egzersizlerle Qi yi dengeye getirir. Eksternal Qi-Gong ta hastaya terapist tarafyndan yayylan Qi enerjisi gönderilir. Bu konsepte göre Qi’nin genel iyile?tirici etkisi oldu?u kabul edilir ve her türlü sa?lyk probleminde uygulanyr. Güvenilir bilimsel çaly?malar de?ilse de strok, serebral palsi ve çe?itli paralizilerde yapylmy? olgu sunusu tarzy çaly?malar vardyr(76).Reiki

Eller hastanyn vücudu üzerinde belli bölgelere konularak Reiki enerjisi uygulayycydan hastaya akar. 1800’lü yyllarda ilk kez Japonya’da uygulanan bu yöntemle ilgili tatmin edici bilimsel çaly?malar yoktur.

ELEKTROMANYETYK UYGULAMALAR

Son yyllarda çok de?i?ik türde elektromanyetik akymla ülserler, doku inflamasyonu, fraktürler, a?rylar üzerine uygulamalar yapylyyor. Rehabilitasyon ünitelerinde konvansiyonel uygulamalar arasynda hyzla yerini alan elektromanyetik akymlar bir çok typ otoritesince hala daha alternatif bir yöntem olarak kabul ediliyor ve bu yönü ile tarty?malar devam ediyor. Rehabilitasyon toplulu?unca elektromanyetik akymlar tedavi protokolleri arasyna daha çok katylyyor. Son bir kaç yyldyr kas-iskelet sistemi a?ryly sendromlarynda magnetlerin kullanymy yaygynla?my?tyr. Ancak etkinli?i konusunda yeterli bilimsel veriler yoktur.

DYYET TEDAVYLERY

Metabolizma, kardiyovasküler, nörolojik ve immün sistemin fonksiyonlaryny düzenlemek, optimal hale getirmek için ve spesifik bir yakla?ym tarzy olarak algylanyr. Strok ve travmatik beyin yaralanamasy hastalarynda vitaminler, mineraller(lesitin) önerilir. Kardiyovasküler fonksiyonlary iyile?tirmek için bromolin, E vitamini, balyk ya?y, soya proteini, sarymsak, zencefil önerilir. Ba?lyca serebella, CVS ve metabolik olaylarda risk faktörleri önlenmeye çaly?ylyr.

FYTOTERAPY

Bitkilerin kök, gövde çiçek ve ekstrelerinin tedavi amacyyla kullanylmasydyr. Bitki ilacy direkt olarak cilde uygulanyr, inhalasyon tarzynda ya da Per-oral olarak alynyr.

Gingo Bloba ekstresi 5000 yyldan beri geleneksel Çin tybbynca kullanylan farmakolojik ajandyr. Günümüzde Asya ülkeleri, Almanya, Fransa ve A.B.D. de yaygyn olarak kullanylyyor. Strok, travmatik beyin yaralanamasy, serebrovasküler yetersizlik, senil demans, Alzheimer gibi nörolojik hastalyklarda kullanylyr(78).

Ara?tyrma verilerine göre Gingo Blabo trombosit aktive edici faktörü inhibe eder arteriyel ve vasküler elastisiteyi artyrarak serebrovasküler hastaly?yn semptomlaryny azaltyr. Ciddi bir yan etkisi görülmemi?tir. Ancak hafif deri reaksiyonu, ba? a?rysy ve gastrointestinal belirtiler olabilir.

FARMAKOLOJYK AJANLAR

Dimethyl sulfoxide (DMSO): Yyllardan beri veteriner hekimler tarafyndan anti-inflamatuvar olarak spor tybbynda topikal analjezik olarak kullanylmaktadyr. Burkulma ve künt travmada 6 saat içerisindeki a?ry giderici etkisi rapor edilmi?tir. FDA tarafyndan sadece intersitisyel sistit tedavisindeki yeri onaylanmy?tyr. Ancak çaly?malara göre DMSO intrakranial basyncy dü?ürür, kan basyncyny regüle eder, trombotik bölgelerde beyin dola?ymyny artyryr(79).

Bu konuda daha fazla çaly?maya gereksinim oldu?u açyktyr.

Hiperbarik oksijen tedavisi (HBO):
Kapaly bir oda içerisinde basynç altynda oksijen solutulan hastanyn doku ve arteriyel oksijen konsantrasyonu artyrylyr. Strok hastalarynda sorunlardan biri de beyin dokusundaki oksijen yetersizli?idir. Bir çaly?mada 122 strok hastasyna (trombotik strok) hiperbarik oksijen (HBO) tedavisi yapylmy?. Sonuçta hastalaryn %56 sy ba?ymsyz olarak yürüyebilmi?(80).

TEDAVYDE MÜZYK VE AKUPUNKTUR KOMBYNE EDYLEBYLYR MY ?

Strok ve Travmatik Beyin YARALANAMASI (TBY) hastalarynyn rehabilitasyonunda giderek artan oranda kullanym sahasy buluyor. Müzik tedavisi aktif ve pasif olarak uygulanyr. Aktif uygulamada hasta kendisi bir enstrümany çalar. Özellikle rehabilitasyon ünitesinde ileti?im ve emosyonel problemli hastalar için kullanylyyor(61).Müzik Ymmün fonksiyonu iyile?tiriyor, verbal ve non-verbal ileti?imi destekliyor, izolasyon hissini azaltyyor, stres ve anksiyeteyi gideriyor, motivasyon veriyor.

TBY hastalarynda müsküler koordinasyonu artyryyor, rijidite, spastisite, tremor ve ataksiyi azaltyyor. Strok, TBY ve SKY hastalarynda rehabilitasyon uygulamalaryyla beraber müzik tedavisi uygulanyr. Fiziksel engellilerde rehabilitasyonda müzi?in kullanylmasy pozitif davrany?a katkyda bulunuyor(62).

Aktif müzik tedavisi ( hastanyn bizzat müzik enstrümanyn çaldy?y uygulamalar) parkinson hastalarynda uygulanmy? ve olumlu katkysynyn oldu?u belirtiliyor.

Müzik Elektrostimülasyon Metodu

Modern elektroterapide alçak frekansly, orta frekansly ve yüksek frekansly akymlary kullanmaktayyz. Müzik seslerinin frekansy ise 0.1 ile 20 kHz arasynda de?i?mektedir. Temel prensipleri TENS’e benzeyen elektromüzik stimülasyonun yapyldy?y müzik elektrostimülatör cihazy müzik seslerini elektrik akymyna çevirerek elektrotlar vasytasy ile vücut yüzeyine uygulayabilmektedir. Cihaz çe?itli müzik seslerini elektrik dalgalaryna çevirmektedir. Elde edilen dalgalar orta frekansly, bifazik, sinüzoidal dalga formundadyr. Dalga frekansy müzi?in frekansyna göre de?i?mektedir.Randomize kontrollü bir çaly?mada servikal gerilim ba?a?ryly ve migrenli iki grup hastaya müzik uygulamasy yapylmy?tyr. Müzik elektroakupunktur grubunda olan hastalarda yüksek derecede anlamly oranda a?ry azalymy oldu?u tespit edilmi?tir.Tekeo?lu Y. Yntroduction of a new therapy method: usic sound electroacupuncture stimulation. Acupuncure in Medicine 13(2); 1995.Di?er bir çaly?mada da a?ryly hastalara TENS, MES ve plasebo TENS uygulamasy yapylmy?tyr. Plasebo grubunda a?ry skorlarynda hiç bir de?i?im olmazken TENS ve MES gruplarynda visüel analog skalada belirgin a?ry dü?ü?ü görülmü?tür. Kan endorfin düzeylerinin ölçüldü?ü bu çaly?mada hiçbir grupta kan endorfin seviyelerinde anlamly de?i?im olmamy?tyr.

Müzik elektrostimülasyon yeni bir tedavi metodudur. Bu yöntemde elektroterapinin ve müzik terapinin prensibleri kombine edilmi?tir. Metodun analjezik etkilerinin anla?ylmasy ve di?er elektroterapi metodlary ile kar?yla?tyrylmasy için daha fazla klinik çaly?malara gerek vardyr. Kar?yla?tyrmaly çift kör ve kontrollü grup çaly?malary ile cihazyn tedavi güvenirli?i, a?ryly hastalarda a?ry üzerine etkisi, klinik deneylerle ara?tyrylabilir.

RESYM: Müzik elektrostimülayon uygulamasynyn ?ematik görünümü. Elektrotlarla a?ryly bölgeye akym verilirken, ayny zamanda müzik dinliyor.

MES yönteminde oldu?u gibi müzikle di?er bir analjezi metodunun kombine edildi?i bir di?er çaly?ma da Chesky tarafyndan yapylmy?tyr(67). Chesky geli?tirdi?i müzik vibrasyon tedavisinde a?ryly hastalarda McGill a?ry skalasy ile tedavi öncesi ve sonrasynda a?ry de?erlendirmesi yapmy?tyr. Müzik vibrasyon tedavisinin di?er uygulamalara ve plaseboya göre a?ry skorlarynda çok daha belirgin dü?ü?e yol açty?yny belirtmi?tir.

Müzi?in di?er kullanym alanlary

Sonuç olarak müzik ba?lyca a?ry olmak üzere rehabilitasyon hekimli?inde birçok alanda tedaviye yardymcy, egzersizde hastayy motive edici gibi birçok fonksiyonlara sahiptir. Amerika Birle?ik Devletlerin de National Music Therapy Association 1950 yylynda kurulmu? olup, derne?in amacy müzi?in çe?itli özürlülerin rehabilitasyonunda terapötik amaçly kullanymyny bilimsel anlamda sa?lamaktyr.Akut ve kronik a?ry hastalary, fiziksel özürlüler, travmatik beyin yaralanmaly hastalar, çocuk ve adolesan ça?da zihinsel özürlülerde, Alzheimer hastaly?ynda ve geriyatrik rehabilitasyonda müzik terapi seanslary uygulanabilir.Müzikle iyile?tirme konsepti çok eski ça?lara dayansa da modern typta Ykinci Dünya Sava?yndan sonra bilimsel anlamda uygulanmaya ba?lanmy?tyr.Ylk Müzik terapisti e?itim pro?ramy 1944 yylynda Michigan State Universitesinde açylmy?tyr. Günümüzde Amerika’da müzi?in terapötik etkileri konusunda ba?lyca çaly?malar bu dernek tarafyndan yürütülmektedir(68).

Müzi?in kliniklerinde gelecekte daha syk kullanylan bir yardymcy tedavi metodu olaca?y ortadadyr. Lee(69) müzi?in çok de?erli bir yardymcy tedavi metodu oldu?unu ve modern rehabilitasyon metodlaryyla müzi?in birlikte kullanym oranyn giderek arty? gösterece?ini ve muzi?in etkisinin bundan sonra bilimsel platformda daha iyi anla?abilece?ini ileri sürmektedir.